Besinlerde Uyum

Besinlerde Uyum

Bu konu bir çok insanı ilgilendirebilir. Alerjiden, asiditeden, kabızlıktan aşın kilolardan ya da sindirim zorluğundan yakınanların ilgisini çekmelidir. Çok iyi kaliteli besin almasına ve az yemesine karşın, sindirim zorluğu çeken bir çok insan vardır. Bunun başlıca nedeni alınan besinler arasındaki uyumsuzluk olabilir. Besinler arası uyumun dengelenmesi her şeyde olduğu gibi, bir kurala dayanır. Bu kural mide salgılan ve mide işleviyle ilgilidir.

 
• Asitli ve karbonhidratlı madde aynı zamanda yendiğinde

Meyvelerdeki asit ağızdaki tükürüğün alkali özelliğini yansızlaştırır. Nişastalı madde, alkali ortam gerektirdiğinden, asitli maddelerle yendiğinde sindirim belirli bir süre için durdurulmuş olur.
Sonuç : Asitli maddelerle nişastalı maddeler aynı zamanda yenmemelidir.
Tatlı Tuzlu Acı Ekşi• Protein ve nişastalı madde aynı zamanda yendiğinde
Proteinlerin sindirimi asit bir ortam gerektirir. Alkali ortamda proteinlerin sindirimi olumsuzlaşır. Ancak bir besin maddesinde hem nişasta, hem protein varsa, midenin tepkisi ne olacaktır? Her cins besinin sindirim bezlerini özel bir biçimde etkilediğini, mide özsuyunun etkisinin besinin türüne göre değiştiğini çeşitli besinlerin guddelerden özel faaliyet beklediğini ve midenin gerektiği zaman en güçlü özsuyunu salgıladığını Pavlov belirtmişti.

Örneğin, ekmeğin sindirimi midede az asit salgılanmasını gerektirir. Ancak ekmeğin nişastası sindirildikten sonra, mide bu kez ekmekteki proteini sindirebilmek için bol miktarda asit salgılar. Demek oluyor ki, bir besin maddesinde hem nişasta, hem protein varsa, mide ikisini aynı zamanda sindiremez. Aynı öğünde hem ekmek hem de et yenirse ne olur? Sindirimin ilk iki saati içinde mide yansız bir özsu salgılayacağına, kuvvetli bir asit salgılar ve nişastalı maddelerin sindirimi bir süre için durdurulur. Bu iki besin aynı zamanda yenecekse, önce proteinli, sonra nişastalı madde yenmelidir. Çünkü midenin alt kısmı, asıl sindirimin oluştuğu yer daha çok asittir; üst kısmı ise daha çok nişastalı maddelerin sindirimine elverişlidir.
Sonuç : Unlu maddelerle proteinli maddeler aynı zamanda yenmemelidir.

 
• Protein ile protein aynı zamanda yendiğinde
Her ne kadar mide, sindirim öz suyu salgılamayı alınan besine göre dengeleyebilecek nitelikteyse de, aynı öğünde iki çeşit protein yenmesi tavsiye edilmez. Örneğin, et ve yumurta, et ve azotlu meyveler (fındık, ceviz, badem, muz, vb.), süt ve yumurta, yumurta ve azotlu meyveler, peynir ve azotlu meyveler vb. birlikte yenmemelidir. Bütün proteinler midede asit yaratır. Aşın protein aşın asidi te demektir.
Sonuç : Proteinle protein aynı zamanda yenmemelidir.

 
• Asitli maddeyle protein aynı zamanda yendiğinde
Pepsin bir mide özsuyudur. Alkali ortamda etkisiz, asit ortamda etkili olduğundan proteinlerin sindirimini kolaylaştırır. Bu gerçek, göz önüne alınarak, yemek ortalarında asitli ilaç almanın yada asitli meyve yemenin sindirime yardımcı olacağına uzun bir süre inanılmıştır. Bu gün bu uygulamanın tamamen yanlış olduğu anlaşılmıştır. Çünkü ilaçtan ve meyveden alınan asit sindirimi kolaylaştıracağına pepsini yansızlaştırmakta yada oluşmasını engellemektedir. Pepsinin oluşmasını engelleyen asit, besinin midede çürümesine neden olur. Rahatsız veya dengesini yitirmiş bir mide fazla veya eksik özsu salgılar. Bu yüzden sindirime yardım amacıyla proteinli madde ile asitli meyve aynı öğünde yenmemelidir.
Sonuç : Asitli maddeyle proteinli maddeleri aynı öğünde yememelidir.

 
• Yağlı madde ve protein aynı zamanda yendiğinde
Yağ iştahın oluşturduğu mide özsuyunun miktarını kısıtlayarak sindirim süresini uzatır; mide faaliyetini ağırlaştırır ve midedeki pepsinin miktarını düşürür. Tere yağ, krema, sıvı yağlar, soslu yemekler, yağlı etler, vb. gibi besinleri cevizle, peynirle, yumurtayla veya etle aynı zamanda yememelidir. Fakat aynı öğünde bol miktarda çiğ yeşil sebze yenirse, yağın proteinler üzerindeki olumsuz etkisi yansızlaşır.
Sonuç : Yağlı maddelerle proteinli maddeler aynı öğünde yenmemelidir.

 
• Şeker ve proteinli madde aynı zamanda yendiğinde
Şeker mide özsuyunu ve mide faaliyetini olumsuz etkiler. Şekerli madde yalnız başına yenirse hemen bağırsağa geçer. Başka besinlerle birlikte yenildiği zaman midede uzun zaman kaldığından ekşimeye yol açar.
Sonuç : Şekerli maddelerle proteinli maddeler aynı zamanda yenmemelidir.

 
• Şekerle nişastalı madde aynı zamanda yendiğinde
Unlu maddelerin sindirimi genellikle ağızda, her lokmayı iyice çiğneyerek, tükürüğe iyice bulaşmasıyla başlar. Şayet midedeki koşullar da uygunsa sindirim devam eder. Unlu maddeler yendiğinde sindirimin ilk aşaması ağızda oluşurken, şekerinki bağırsakta oluşur. Şeker yalnız başına yenirse kısa zamanda bağırsağa geçer. Başka bir besinle yendiği zaman, öbür besin maddesinin sindirilmesini beklemek zorundadır. Şeker de unlu maddeler de çabuk fermente olur. Buna midenin nemliliğini ve ısısını da katarsak, bunların kolaylıkla aside dönüştüğünü görürüz. Reçelleri, marmelatları ve benzeri şekerli besinleri ekmeğe, tahıla, patatese ve diğer unlu maddelere katarak yememelidir. Şeker unlu maddenin sindirimini engeller. Bal da unlu maddelerle yendiğinde aynı olumsuz etkileri doğurur.
Sonuç : Nişastalı madde ile şekerli madde aynı zamanda yenmemelidir.

 
• Süt ve peynir aynı zamanda yendiğinde
Peynir mayalanmış bir maddedir. Süt ise mayalanmaya daima hazırdır. Midede ikisinin birleşmesi fermantasyona neden olur. Süt ülserlilere ve gastritten yakınanlara tavsiye edilse de, şekerle içildiğinde herkes için sağlıksız besinin sınıfına girer. Sütle  şekerin birleşmesi sindirim aygıtının mukozasını tahriş eder ve midede gaz, şişkinlik, bedende yorgunluk, uyuklama ve sinirsel dengesizlik yapabilir. Süt kuru yemişlerle yada az miktarda balla içilebilir. Sütü ya yalnız içmeli, yada sütle iyi bağdaşan asitli meyvelerle birlikte almalıdır.
Sonuç : Süt ve peynir aynı öğünde yenmemelidir.

 
• Sebze ve meyve aynı zamanda yendiğinde
Çiğ yeşil sebzeler meyvelerle aynı öğünde yenirse, sindirim zorluğuna ve sindirim aygıtında çeşitli fermantasyonlara neden olabilir. Yemek sırasında içilen meyve suyu ile yenen yeşil çiğ sebze (salata gibi) de aynı olumsuz etkileri yapabilir. Her türlü sıvı, katı besinlerden yarım saat önce ya da yemeklerden uzak, yani yemek aralarında içilmelidir. Sebzeler sütle bağdaşmaz. Sebze hayvansal ya da bitkisel proteinle, unlu maddelerle, yumurtayla, yağlarla, tahıllarla, kuru sebzelerle, peynirlerle ve yağlı bitkilerle bağdaşır.
Sonuç : Sebze ve meyve aynı öğünde yenmemelidir.

 
• Bazı özel uyumlar ve uyumsuzluklar
Patates – Süt ve süt ürünleriyle, yeşil sebzelerle (çiğ veya pişmiş) kolayca bağdaşır.

 
Kavun ve karpuz – Bunlar yalnız başına yenirse midede kısa bir süre kalıp bağırsağa geçerler. Kavun ve karpuz başka besinle yendiğinde midede ve bağırsakta gaz yapabilir. Bu nedenle yalnız başına yenmelidir.

Çiğ ve pişmiş meyve – Aynı öğünde yendiğinde bağdaşmaz.

 
Her insanın yapısı bir değildir. Her besinin yapısı da bir değildir. Kimine iyi gelen bir besin bir başkasına dokunabilir. Mideleri sağlam olanlar uyumsuz besinleri bir arada yeseler bile bundan pek rahatsız olmazlar. Sindirim aygıtı zayıf, duyarlı yada hasta olanlar içinse durum aynı değildir. Kuralları uygulamak zor gelirse, önce basitlerden başlanmalıdır. Zamanla sindirim aygıtı rahatladıkça kuralları uygulamak daha kolay gelecektir.

Previous Makrobiyotik Besin
Next Tahılın Şifalı Etkilerini Gösteren Tablo

About author

You might also like

Beslenme 0 Comments

Süt Hakkında Bilmeniz Gerekenler

İnsana birçok yönden yararlı olan süt, bozulmaya aday bir besin maddesidir. Sağıldığı andan tüketicinin eline geçinceye kadar geçirdiği aşamalarda sütün temizliğine titizlikle önem verilmelidir. Önem verilmesi gereken bir başka nokta

Beslenme 1Comments

Sütün Zararları

Sütün değerli bir besin maddesi olması bileşimindeki kalsiyuma ve proteinlere dayanır. Süt demirden yoksundur. Son on yılda yapılan bilimsel araştırmalar sütün birçok insana zararlı olduğunu ortaya koymuştur.   Sütün bu

Beslenme 0 Comments

Yenibahar (Primenta offıcinalis)

Yenibahar (Primenta offıcinalis) Bu baharatın kokusu tarçını, karanfili, karabiberi ve küçük hindistan cevizini andmr. Yenibahar bir bitkinin meyvesidir ve genellikle karabiber gibi toz halinde kullanır. Tane olarak çorbalara, sulu yemeklere,

0 Comments

No Comments Yet!

You can be first to comment this post!

Leave a Reply